“Хүннүгийн үеийн олдворууд” хэмээх археологийн судалгаа, шинжилгээний бүтээлээрээ ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийнхэн БСШУЯ-ны шилдэг бүтээлийн гэрчилгээ авсан билээ.

1936 оны энэ өдөр БНМАУ-ын Засгийн газрын тэргүүн П.Гэндэн ЗХУ-д очиж Сталинтай уулзсан тухай түүхэнд тэмдэглэн үлдээжээ. Ер нь П.Гэндэн Орост хэд хэд очиж Сталинтай дөрвөн ч удаа уулзан, бичиг захидлаар харилцаж байж. Гэхдээ тэрбээр ЗХУ-ын удирдагчдын амыг харан аялдан дагаж байсангүй.

Энэхүү буцалганд Чиносын хөвүүдээс алагдсан, дайсны хүчинд дарагдан дагаж орж амь гарсан, зүг буруулсан аль аль нь л бий байх. Юутай ч энэ тулаанаас хойш Их Монгол улсыг байгуулагдах хүртэл /1189-1206/ чинос, нэгүс овгийнхон нэгдмэл бус бутархай байсан нь МНТ-ны 218-р зүйлд Цагаан гуагын хөвүүн Чингис хаанд “Нэгүс ах дүү минь харь тутамд бутран тарсан буй” /20;145/ хэмээн өгүүлснээс тодорхой байна.

Манай орны археологийн шинжлэлд нэгэнт хэвшил болсон хадны сүг зураг, хадны зураг сүг гэсэн нэр томъёо нь угтаа монголчуудын амийг тээгч сүнс сүлдгүй биеийн дүрсийг нэрлэдэгээс үүдэлтэй хийгээд “сүг” гэдэг үг нь манай ардын дунд сүнс гэсэн үгтэй хоршиж хэлэгддэгээс үзвэл нүүдэлчдийн нэн эртний шүтлэг бишрэл, зан үйлээс улбаатай ажгуу.

Уйгарын хаант улсын нийслэл Орду-балык гэдэг их хотын нуранхай Архангай аймгийн Хотонт сумын нутаг Орхоны хөндийд буй. Үүнийг нутгийн ардууд Хар балгас гэдэг.